Primi Görünmeyen EYT'liye Kapı Aralandı! Mahkeme Emsal Karar Verdi
8 Eylül 1999 öncesi işe giriş kaydı olup prim günü görünmeyenler EYT dışında kalabiliyor. Bir iş mahkemesi sigorta başlangıcını 1 Mart 1999 kabul etti, birikmiş aylıkların faiziyle ödenmesine hükmetti.
Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesinin üzerinden yıllar geçmesine rağmen bazı çalışanlar kayıtlarındaki eksiklikler nedeniyle hâlâ emekli olamıyor. En sık karşılaşılan sorun, 1999 öncesinde işe başladığı halde o döneme ait prim günü SGK kayıtlarında görünmeyen sigortalılarda yaşanıyor. SGK uzmanı Özgür Erdursun'un dikkat çektiği yeni bir mahkeme kararı ise bu kişiler için umut verici bir yol gösteriyor.
Sorun nereden kaynaklanıyor?
EYT kapsamında emekli olabilmek için sigorta başlangıcının 8 Eylül 1999'dan önce olması gerekiyor. Ancak geçmiş yıllarda bazı işverenler, çalışanları için işe giriş bildirgesi verip daha sonra dönem bordrolarında ya da dört aylık prim bordrolarında çalışanın adına yer vermedi. Bu durumda vatandaş yıllar sonra e-Devlet'e baktığında eski tarihli bir işe giriş kaydı ya da sigorta sicil numarası görüyor, ancak o döneme ait prim gününü ve kazancını göremiyor.
Erdursun'a göre, 1999'un ilk aylarında çalışmaya başlamış bir kişinin hizmet cetvelinde ilk primleri 8 Eylül 1999'dan sonra görünüyorsa SGK değerlendirmeyi kayıtlı hizmetlere göre yapıyor ve kişi EYT dışında kalabiliyor. Ancak eski tarihli işe giriş bildirgesi, sicil kaydı ve çalışmayı destekleyen başka deliller varsa konu burada kapanmayabiliyor.
"Çırak" ya da "stajyer" görünenler
Bir diğer sık görülen sorun, gerçekte normal çalışan olduğu halde eski kayıtlarda çırak ya da stajyer olarak gösterilen kişilerde yaşanıyor. Staj ve çıraklık kapsamındaki bazı kayıtlar emeklilik için sigorta başlangıcı sayılmıyor. Erdursun, kişi aslında iş sözleşmesiyle normal statüde çalıştıysa uyuşmazlığın niteliğinin değişebileceğini, bu yüzden belge üzerindeki ifadeye değil çalışmanın gerçekte hangi statüde yapıldığına bakılması gerektiğini vurguluyor.
Mahkemeden emsal niteliğinde karar
Erdursun'un aktardığı karar, Balıkesir 1. İş Mahkemesi tarafından Haziran 2026'da verildi. Mahkeme, davacının sigorta başlangıcının 1 Mart 1999 olduğunun tespitine ve SGK'nın itirazının kaldırılmasına hükmetti. Bu tespitle birlikte davacının 1 Ocak 2024'ten itibaren yaşlılık aylığına hak kazandığına karar veren mahkeme, birikmiş aylıkların yasal faiziyle birlikte ödenmesini de istedi.
Erdursun, kararın ilk derece mahkemesi kararı olduğunu ve kanun yolunun açık bulunduğunu, bu nedenle kesinleşmiş bir Yargıtay içtihadı gibi değerlendirilmemesi gerektiğini hatırlatıyor. Bununla birlikte kararın, benzer durumdaki kişilerin hangi talepleri yargıya taşıyabileceğini göstermesi bakımından önemli olduğunu belirtiyor.
Hangi belgeler işe yarar?
- SGK'ya verilmiş işe giriş bildirgesi
- Sigorta sicil numarası kaydı
- İşyerine ait dönem kayıtları ve bordrolar
- Diğer resmi belgeler
- Aynı dönemde aynı işyerinde çalışmış kişilerin tanıklıkları
Özellikle çalışmaya ilişkin SGK'ya zamanında ulaşmış bir işe giriş bildirgesinin bulunması, hizmet tespiti davalarında hak düşürücü süre açısından büyük önem taşıyor.
EYT için hangi şartlar aranıyor?
EYT düzenlemesiyle 8 Eylül 1999'dan önce sigortalı olanlar için yaş şartı kaldırıldı; ancak prim günü ve sigortalılık süresi şartları devam ediyor. SSK'lılarda kadınlar için 20, erkekler için 25 yıllık sigortalılık süresi ile sigorta başlangıç tarihine göre 5 bin ile 5 bin 975 gün arasında değişen prim günü aranıyor. Bu nedenle sigorta başlangıcının mahkeme kararıyla öne çekilmesi tek başına yeterli değil; prim günü ve sigortalılık süresinin de tamamlanmış olması gerekiyor. Eksik günleri olanlar askerlik ya da doğum borçlanmasıyla prim gün sayılarını artırabiliyor.
Kimler dosyasını kontrol ettirmeli?
Erdursun'a göre 8 Eylül 1999'dan önce işe giriş bildirgesi bulunan, sicil numarası olan ama o döneme ait prim günü görünmeyen, eski bordrolarda adı yer almayan ya da gerçekte normal çalışan olduğu halde çırak veya stajyer görünen kişiler "primim görünmüyor, yapılacak bir şey yok" düşüncesiyle hareket etmemeli. Dava açmadan önce SGK sicil dosyası, işe giriş bildirgesi ve dönem bordrolarının birlikte incelenmesi, yaş ve prim şartlarının da ayrıca değerlendirilmesi öneriliyor. Mahkemenin sigorta başlangıcını 1999 öncesine çekmesi halinde, diğer şartlar da sağlanıyorsa EYT kapsamında emeklilik hakkı doğabiliyor.
