Eşinden ve Babasından Maaş Alanlar Dikkat! Dul-Yetim Aylığında Ocak Hesabı

Hayatını kaybeden eşi, annesi ya da babası üzerinden aylık alan milyonlarca kişi, emeklilere yapılacak ocak zammını yakından takip ediyor. Çünkü dul ve yetim aylıkları, vefat eden sigortalının emekli aylığına bağlı olarak hesaplanıyor ve emekli maaşlarına yapılan her artış bu aylıklara da aynı oranda yansıyor. Peki ocak ayında hisse oranına göre en düşük dul ve yetim aylığı ne kadar olacak?

Temmuzda hangi seviyeye çıkmıştı?

2026 yılının temmuz döneminde SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin aylıkları yüzde 17,76, memur emeklilerinin aylıkları ise enflasyon farkıyla birlikte yüzde 13,52 oranında artırıldı. En düşük emekli aylığının 23 bin 552 liraya yükseltilmesiyle birlikte, hisse oranlarına göre ödenen dul ve yetim aylıklarının alt sınırı da güncellendi:

• Yüzde 25 hisse alanlar: en az 5.888 TL
• Yüzde 50 hisse alanlar: en az 11.776 TL
• Yüzde 75 hisse alanlar: en az 17.664 TL

Ocak zammıyla yeni tutarlar

Güncel beklentilere göre SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin ocak zammının yüzde 10,11 civarında gerçekleşmesi öngörülüyor. Bu oranın taban aylığa da uygulanması halinde en düşük emekli aylığı 25 bin 933 liraya çıkacak. Buna göre hisse oranlarına göre en düşük dul ve yetim aylıkları yaklaşık şu seviyelere ulaşacak:

• Yüzde 25 hisse: yaklaşık 6.483 TL
• Yüzde 50 hisse: yaklaşık 12.967 TL
• Yüzde 75 hisse: yaklaşık 19.450 TL

Taban aylığın yükseltilmesi her dönem Meclis'ten geçen ayrı bir kanun düzenlemesi gerektiriyor. Bu düzenleme yapılmazsa, taban tutardan aylık alanlar yalnızca kendi bağlanan aylıkları üzerinden zam alabilir.

Hisse oranları nasıl belirleniyor?

Dul ve yetim aylığı, sigortalının aldığı ya da almaya hak kazandığı aylığın hak sahipleri arasında paylaştırılmasıyla hesaplanıyor. Temel kurallar şöyle:

• Eş: Aylığın yüzde 50'si bağlanıyor. Aylık alan çocuk yoksa bu oran yüzde 75'e yükseliyor.
• Çocuklar: Her birine yüzde 25 hisse ayrılıyor.
• Anne ve baba: Gelir şartlarını taşımaları halinde her birine yüzde 25 hisse bağlanabiliyor.
• Toplam hisseler aylığın yüzde 100'ünü aşamıyor; aşması halinde oranlar orantılı olarak indiriliyor.

Örnek hesap

Vefat ettiğinde 40 bin lira emekli aylığı alan bir sigortalının geride eşi ve bir çocuğu kaldığını varsayalım. Bu durumda eşe yüzde 50 hisseyle 20 bin lira, çocuğa yüzde 25 hisseyle 10 bin lira aylık bağlanıyor. Ocakta yüzde 10,11'lik zam gerçekleşirse eşin aylığı yaklaşık 22 bin 22 liraya, çocuğun aylığı ise yaklaşık 11 bin 11 liraya çıkıyor. Çocuğun yaş sınırını doldurup aylığının kesilmesi halinde ise eşin hissesi yüzde 75'e yükseltiliyor.

Yetim aylığı ne zamana kadar ödeniyor?

Erkek çocuklar 18 yaşına kadar, lise öğrenimi görüyorlarsa 20, yükseköğrenim görüyorlarsa 25 yaşına kadar aylık alabiliyor. Kız çocukları ise evlenene ya da sigortalı bir işte çalışmaya başlayana kadar aylıktan yararlanabiliyor. Çalışma gücünü kaybetmiş çocuklar için yaş sınırı bulunmuyor. Aylık alan kız çocuğunun ya da dul eşin evlenmesi halinde aylık kesiliyor; ancak bu durumda hak sahibine bir defaya mahsus 24 aylık tutarında evlenme ödeneği veriliyor.

Birden fazla aylık alanlar

Kendi emekli aylığının yanında eşinden de dul aylığı alanlar için ayrı kurallar uygulanıyor. Kendi çalışmasından emekli olan bir kişi, eşinden kalan dul aylığını da alabiliyor; ancak bu durumda iki aylıktan yüksek olanı tam, diğeri yarı oranında ödeniyor. Bu kural, iki aylığı birlikte alanların ocak zammı hesabında da göz önünde bulundurulmalı.

Aylık bilgisi nasıl sorgulanır?

Dul ve yetim aylığı alanlar, güncel aylık tutarlarını ve hisse oranlarını e-Devlet'te SGK'nın "Emekli Aylık Bilgisi" hizmeti üzerinden görebiliyor. Ocak zammının ardından yeni tutarlar da aynı ekranda yer alacak. Aylıklar, vefat eden sigortalının statüsüne göre SSK ya da Bağ-Kur ödeme takvimiyle hesaplara yatırılıyor.