3600 Günle Emeklilik Mümkün mü? Kısmi Emekliliğin Şartları Belli Oldu

Çalışma hayatı kesintilerle geçen, prim günü bir türlü 5 bin, 7 bin gibi rakamlara ulaşmayan sigortalıların aklındaki soru hep aynı: “Bu primle emekli olabilir miyim?” Sosyal güvenlik mevzuatı, belirli bir grup için bu soruya “evet” cevabı veriyor. Yaştan kısmi emeklilik olarak bilinen yol, yalnızca 3600 gün primle aylık bağlanmasına imkân tanıyor. Ancak herkes yararlanamıyor; üç şartın aynı anda sağlanması gerekiyor.

3600 günle emeklilik kimleri kapsıyor?

İlk ve en belirleyici şart sigorta başlangıç tarihi. 3600 günle kısmi emeklilikten yalnızca ilk kez 8 Eylül 1999 ve öncesinde sigortalı olanlar yararlanabiliyor. Bu tarihten sonra işe girenler için 3600 gün yeterli olmuyor.

İkinci şart sigortalılık süresi. İlk işe giriş tarihinden itibaren en az 15 yılın dolmuş olması gerekiyor. Bu sürenin tamamında çalışılmış olması şart değil; önemli olan ilk sigorta girişinin üzerinden geçen zaman.

Üçüncü şart yaş. EYT düzenlemesi tam emeklilikte yaş koşulunu kaldırdı, ancak kısmi emeklilikte yaş şartı aynen devam ediyor.

Kaç yaşında emekli olunuyor?

Yaş koşulu herkes için aynı değil. 3600 günün ve sigortalılık süresinin tamamlandığı tarihe göre kademeli bir tablo uygulanıyor. Bu tabloya göre emeklilik yaşı kadınlarda 50 ile 58, erkeklerde 55 ile 60 arasında değişiyor. Üç şartın birlikte gerçekleştiği tarih, kişinin kesin emeklilik yaşını belirliyor.

Basit bir kural olarak, şartlarını ne kadar erken tamamladıysanız yaş haddiniz o kadar düşük oluyor. Kendi yaşınızı öğrenmek için e-Devlet'teki “Ne Zaman Emekli Olurum” hizmetini kullanabilirsiniz.

Kısmi emeklilikte aylık düşük oluyor

Kısmi emeklilik adından da anlaşılacağı gibi tam aylık anlamına gelmiyor. Aylık, ödenen prim gününe ve kazanca göre hesaplandığı için 3600 günle bağlanan kök aylık, 5 bin ya da 7 bin günle bağlanan aylığın epey altında kalıyor.

Burada devreye taban aylık uygulaması giriyor. Hesaplanan aylık ne kadar düşük çıkarsa çıksın, dosya bazında ödeme en düşük emekli aylığı olan 23 bin 552 liraya tamamlanıyor. Ayrıca emekli olan kişi bayram ikramiyelerinden ve sağlık hizmetlerinden tam emekliler gibi yararlanıyor.

1999 sonrası girişlilerde durum

Sigorta başlangıcı 9 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 arasında olan SSK'lılar için kısmi emeklilik şartı farklı: 4500 gün prim, 25 yıl sigortalılık süresi ve kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaş. Mayıs 2008'den sonra işe girenlerde ise aranan prim günü 5400'e çıkıyor ve yaş kademeli olarak 65'e kadar yükseliyor.

Tam emeklilikte tablo daha ağır. Örneğin 2000 yılında işe başlayan bir kadın çalışan SSK kapsamında 7 bin gün prim ve 58 yaş, erkek çalışan 7 bin gün prim ve 60 yaş şartına tabi. Bağ-Kur ve Emekli Sandığı mensuplarında gereken hizmet 9 bin güne, yani 25 yıla kadar çıkıyor.

Eksik gün borçlanmayla tamamlanabilir

3600 güne birkaç yüz gün uzakta olanlar için borçlanma seçeneği var. Erkekler askerlik süresini, kadınlar her çocuk için iki yıla kadar doğum sonrası çalışmadıkları süreleri borçlanabiliyor. Borçlanma bedeli asgari ücrete bağlı olduğundan, başvurusunu 31 Aralık'a kadar yapanlar ocak zammından etkilenmiyor.

İkinci emeklilik: SGK aylığının yanına ek gelir

Emeklilikte tek maaşa bağlı kalmak istemeyenler için öne çıkan yol tamamlayıcı sistemler. İkinci emeklilik, SGK aylığının yerini alan değil, onun yanına eklenen bir birikim modeli.

Bireysel Emeklilik Sistemi (BES): Katılımcı kendi belirlediği tutarı düzenli yatırıyor; devlet de yatırılan katkı payına ek destek veriyor. Çalışmayanlar, ev hanımları ve velileri aracılığıyla 18 yaş altındaki çocuklar da sisteme girebiliyor.

Otomatik Katılım Sistemi: Ücretli çalışanların maaşından her ay belirli oranda kesinti yapılarak birikim oluşturuluyor.

Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi: Hazırlıkları süren modelde çalışan, işveren ve devletin birlikte katkı sunduğu üçlü bir yapı planlanıyor.

Süre ve yaş koşullarını dolduran katılımcılar birikimini iki şekilde alabiliyor: ana para, fon getirisi ve hak edilen devlet katkısını tek seferde toplu para olarak çekmek ya da tutarı bir ödeme planına bağlayıp aylık düzenli gelir olarak almak. İkinci seçenekte emekli, SGK aylığının yanında kalıcı bir ek maaşa kavuşuyor.