Emekli Zammında İlk Rakam Kesinleşti! Yüzde 5,57 Cepte, En Düşük Aylık Ne Olur?

Milyonlarca emeklinin haftalardır beklediği veri nihayet geldi. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), eylül ayında tüketici fiyatlarının aylık yüzde 1,84, yıllık ise yüzde 29,73 arttığını duyurdu. Bu rakamla birlikte SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin ocak ayında alacağı zammın ilk üç aylık bölümü de kesinleşmiş oldu: yüzde 5,57.

Temmuzda yüzde 1,78, ağustosta yüzde 1,84 ve eylülde yine yüzde 1,84 olarak gerçekleşen aylık artışlar, altı aylık zam döneminin tam yarısını oluşturuyor. Yani ekim, kasım ve aralık aylarında fiyatlar hiç artmasa bile emekli aylıklarına ocak ayında en az yüzde 5,57 oranında zam yapılacak. Kalan üç ayın verisi ise bu oranın üzerine eklenecek.

Üç aylık farkla aylıklar ne kadar artıyor?

Şu an için kesinleşen yüzde 5,57'lik oran tek başına uygulansa bile aylıklarda hissedilir bir değişim ortaya çıkıyor. Kök aylığı üzerinden yapılan hesaplamaya göre tablo şöyle şekilleniyor:

25 bin TL alan emekli: 26 bin 393 TL
30 bin TL alan emekli: 31 bin 671 TL
35 bin TL alan emekli: 36 bin 950 TL
40 bin TL alan emekli: 42 bin 228 TL
50 bin TL alan emekli: 52 bin 785 TL

Bu rakamlar yalnızca ilk üç ayın etkisini gösteriyor. Asıl tablo, aralık ayı enflasyonunun açıklanacağı ocak ayının ilk günlerinde netleşecek.

En düşük emekli aylığı için hesap

Bugün en düşük emekli aylığı 23 bin 552 TL olarak ödeniyor. Bu tutara yalnızca üç aylık fark yansıtıldığında 24 bin 864 TL'lik bir seviye ortaya çıkıyor. Ancak burada önemli bir ayrıntı var: taban aylık, enflasyon farkıyla kendiliğinden yükselmiyor. Kök aylığı tabanın altında kalan emeklilerin alacağı tutarı Meclis'ten geçecek ayrı bir düzenleme belirliyor. Dolayısıyla en düşük aylığın ocakta kaç lira olacağı, zam oranı kadar bu yasal adıma da bağlı.

Yıl sonu için iki senaryo

Ocak zammının tamamını görmek için iki resmî tahmine bakılıyor. Orta Vadeli Program'da yıl sonu enflasyonu yüzde 28,4 olarak öngörülüyor. Bu tahmin tutarsa SSK ve Bağ-Kur emeklisinin altı aylık zammı yüzde 9,04'e ulaşacak. Merkez Bankası'nın piyasa katılımcıları anketinde ise yıl sonu beklentisi yüzde 29,61. Bu senaryoda zam oranı yüzde 10,06'ya çıkıyor.

İki senaryoya göre en düşük aylık ve 30 bin TL'lik bir maaş şöyle değişiyor:

Yüzde 9,04 zam: 23 bin 552 TL'lik aylık 25 bin 681 TL'ye, 30 bin TL'lik aylık 32 bin 712 TL'ye yükseliyor.
Yüzde 10,06 zam: 23 bin 552 TL'lik aylık 25 bin 921 TL'ye, 30 bin TL'lik aylık 33 bin 18 TL'ye çıkıyor.

Memur emeklisi neden farklı hesaplanıyor?

Emekli Sandığı mensuplarının zammı, işçi ve esnaf emeklisinden ayrı bir yöntemle belirleniyor. Memur emeklileri toplu sözleşme zammı alıyor; enflasyon bu zammı aşarsa aradaki fark ekleniyor. Temmuzda yapılan artışın 7 puanı toplu sözleşmeden geldiği için, yüzde 5,57'lik üç aylık enflasyon henüz bu eşiğin altında. Bu nedenle memur emeklisi için şimdilik bir enflasyon farkı doğmadı. Toplu sözleşme gereği ocakta en az yüzde 5 zam garanti; farkın oluşup oluşmayacağını son üç ayın verisi gösterecek.

Emekliler hangi tarihleri takip etmeli?

Zam hesabında geriye üç kritik tarih kaldı. Ekim enflasyonu kasım ayının başında, kasım enflasyonu aralık ayının başında açıklanacak. Son ve belirleyici veri olan aralık enflasyonu ise ocak ayının ilk günlerinde duyurulacak. O gün altı aylık oran kesinleşecek, zamlı aylıklar da ocak ödeme döneminde hesaplara geçecek.

Zamlı aylıklar, her emeklinin tahsis numarasının son rakamına göre belirlenen ödeme gününde yatıyor. SSK emeklileri ayın 17'si ile 26'sı arasında, Bağ-Kur emeklileri ise 25'i ile 28'i arasında maaşını alıyor. Kendi aylığının ne kadar artacağını merak edenler, e-Devlet üzerindeki "Emekli Aylık Bilgisi" ekranından güncel kök aylığını görüp yukarıdaki oranlarla hesaplama yapabilir.

Uzmanlar, son çeyrekte enflasyonun aylık ortalama yüzde 1 civarında seyretmesi durumunda bile toplam zammın yüzde 9 bandına yaklaşacağına dikkat çekiyor. Kısacası emekli için alt sınır belli oldu; üst sınırı ise önümüzdeki üç veri çizecek.