Doğum ve Askerlik Borçlanması Yapacaklar Dikkat! Ocakta 72 Bin TL Fark
Emeklilik için eksik primini borçlanarak tamamlayacaklar için son tarih 31 Aralık. Asgari ücret zammı doğum, askerlik ve Bağ-Kur ihya bedellerini on binlerce lira artıracak.
Prim günü eksik olduğu için emekli olamayan ya da emeklilik tarihini öne çekmek isteyen sigortalılar için geri sayım başladı. Doğum, askerlik, yurt dışı borçlanması ve Bağ-Kur ihyasında ödenecek tutar brüt asgari ücrete göre hesaplanıyor. Bu yüzden 1 Ocak 2027'de yürürlüğe girecek yeni asgari ücret, borçlanma bedellerini de aynı gün yukarı çekecek. Başvurusunu 31 Aralık'a kadar yapanlar bugünkü rakamlarla ödeyecek.
Borçlanma ne işe yarıyor?
Borçlanma, sigortalının çalışmadığı belirli süreleri primini kendi cebinden ödeyerek hizmetine ekletmesi anlamına geliyor. Böylece eksik prim günü tamamlanıyor, bazı durumlarda sigorta başlangıç tarihi de geriye çekiliyor. Özellikle başlangıç tarihini 8 Eylül 1999 öncesine taşıyabilenler için bu işlem, emeklilik yaşını yıllarca öne alabiliyor.
Doğum borçlanması bugün ne kadar?
Kadın sigortalılar, doğum nedeniyle çalışamadıkları süreler için her çocuk başına en fazla 720 günü, yani iki yılı borçlanabiliyor. Hesap, brüt asgari ücretin yüzde 32'si üzerinden yapılıyor. Yıl sonuna kadar geçerli tutarlar şöyle:
Bir gün: 352 lira 32 kuruş
Bir ay: 10 bin 569 lira 60 kuruş
İki yıl (720 gün): 253 bin 670 lira 40 kuruş
Ocaktan sonra tablo nasıl değişecek?
Yeni asgari ücret henüz belli değil; ancak dile getirilen senaryolar farkın büyüklüğünü ortaya koyuyor. İki yıllık doğum borçlanmasının bedeli asgari ücrete yüzde 28,4 zam yapılırsa 325 bin 712 liraya, yüzde 30 zamda 329 bin 771 liraya, yüzde 35 zamda ise 342 bin 455 liraya çıkıyor.
En düşük senaryoda bile bir çocuk için ödenecek fark yaklaşık 72 bin lira. Üç çocuğu için borçlanma yapmayı düşünen bir annenin kaybı 216 bin lirayı buluyor.
Askerlik borçlanmasında durum
Askerlikte geçen süreler brüt asgari ücretin yüzde 45'i üzerinden borçlanılıyor. Bugünkü tarife:
Bir gün: 495 lira 45 kuruş
Bir ay: 14 bin 863 lira 50 kuruş
18 ay: 267 bin 543 lira
18 aylık askerlik borçlanması yüzde 28,4 zamla 343 bin 525 liraya, yüzde 30 zamla 347 bin 805 liraya, yüzde 35 zamla 361 bin 183 liraya yükselecek. İşlemi ocağa bırakan sigortalı aynı süre için en az 76 bin lira daha fazla ödeyecek.
Bağ-Kur ihyası ve yurt dışı borçlanması
Prim borcu nedeniyle hizmeti dondurulan Bağ-Kur'lular, bu süreleri ihya ederek yeniden kazanabiliyor. Yurt dışında çalışan ya da ev hanımı olarak bulunan vatandaşlar da oradaki sürelerini borçlanabiliyor. Her iki işlemde de yüzde 45 oranı kullanılıyor ve asgari ücret artışı bedele doğrudan yansıyor.
Belirleyici olan başvuru tarihi
Burada en çok karıştırılan nokta şu: önemli olan ödemenin değil başvurunun tarihi. Talebini 31 Aralık mesai bitimine kadar yapan sigortalının borcu, o günkü asgari ücret üzerinden çıkarılıyor. Başvuru e-Devlet'ten elektronik olarak ya da SGK il ve ilçe müdürlüklerine şahsen yapılabiliyor.
Ödeme süresini kaçıran hakkını kaybediyor
Başvurudan sonra SGK borç tutarını tebliğ ediyor ve süre işlemeye başlıyor. Doğum ve askerlik borçlanmasında tebliğden itibaren bir ay, Bağ-Kur ihyası ve yurt dışı borçlanmasında üç ay içinde ödeme yapılması şart. Süre geçerse başvuru geçersiz sayılıyor; yeniden başvurulduğunda yeni yılın tarifesi uygulanıyor.
Borcun tamamını ödemek zorunlu değil. Sigortalı süresi içinde ne kadar öderse o kadar gün hizmetine ekleniyor. Bütçesi yetmeyenler, ihtiyaç duydukları gün sayısı kadar kısmi borçlanma yapabiliyor.
Başvurmadan önce hesap yaptırın
Her borçlanma emekliliği öne çekmiyor; bazı durumlarda yalnızca aylığı çok az artırıyor. Bu nedenle başvurudan önce e-Devlet'teki hizmet dökümünü alıp SGK'dan ya da bir sosyal güvenlik uzmanından “borçlanırsam ne zaman emekli olurum” sorusunun yanıtını öğrenmek gerekiyor. Yıl sonuna doğru SGK müdürlüklerinde yoğunluk arttığı için işlemi aralık ayının son haftasına bırakmamakta fayda var.