Asgari Ücrete Yüzde 50 Zam Çıkışı! İsa Karakaş Ocak Hesabını Açıkladı
Sosyal Güvenlik Başmüfettişi İsa Karakaş, 2027 asgari ücreti için iki senaryo paylaştı. Seçim takvimine göre yüzde 30 ya da yüzde 50 zam gündemde. İşte hesabın ayrıntıları.
Asgari Ücret Tespit Komisyonu'nun toplanmasına iki aya yakın süre var; ancak 2027 rakamı için tahminler şimdiden yükseliyor. Sosyal Güvenlik Başmüfettişi ve Türkiye Gazetesi yazarı İsa Karakaş, katıldığı canlı yayında bugüne kadar dile getirilen en yüksek oranlardan birini telaffuz etti. Karakaş'a göre seçim takvimine bağlı olarak asgari ücrete ocakta en az yüzde 30, yıl içindeki ara zamla birlikte toplamda yüzde 50 artış yapılabilir.
Yüzde 30 ve yüzde 50 ne anlama geliyor?
Net asgari ücret hâlen 28 bin 75 TL. Karakaş'ın alt senaryosu olan yüzde 30'luk artış gerçekleşirse bu tutar yaklaşık 36 bin 500 TL'ye çıkıyor. Yüzde 50'lik artışta ise net ücret 42 bin 100 TL'yi buluyor. Aradaki fark ayda 5 bin 600 TL'den fazla.
Karakaş, yüzde 50'nin tek seferde verilmesini seçimin temmuzdan önce yapılması ihtimaline bağladı. Takvim daha ileriye kalırsa ocakta en az yüzde 30, ardından yüzde 20'lik bir ara zam öngörüyor. Bu sıralamayla da toplam artış yüzde 50'ye yaklaşıyor.
Neden bu kadar yüksek bir oran?
Karakaş'ın gerekçesi iki noktada toplanıyor. İlki açlık sınırı. Dört kişilik bir ailenin yalnızca mutfak harcamasını gösteren bu rakam 37 bin 801 TL'ye ulaştı. Karakaş, aralık ayına gelindiğinde sınırın 40 bin TL'ye yaklaşacağını hesaplıyor. "37.801 TL nerede, 28 bin TL'lik asgari ücret nerede? Arada uçurum var" diyen Karakaş, yüzde 30-40'lık zamların bile bu açığı kapatmayacağını savunuyor.
İkinci gerekçe, bu yıl ara zam yapılmamış olması. Karakaş, yılın ilk yarısında oluşan enflasyonun asgari ücrete yansımadığını, ocakta belirlenen artışın da beklenen enflasyona göre yapıldığını hatırlatıyor. Ona göre bu kaybın telafisi için ocakta en az yüzde 30 gerekiyor.
"İşçi tarafı masaya oturmayacak"
Karakaş'ın bir başka öngörüsü komisyonun işleyişiyle ilgili. Geçen yıl olduğu gibi bu yıl da işçi kesiminin, açlık sınırının altında bir teklif gelmesi hâlinde masada yer almayacağını düşünüyor. Böyle bir durumda rakamı yine hükümet ve işveren temsilcileri belirleyecek. Karakaş, burada söz konusu olanın yasanın tarif ettiği "insanca yaşam" ücreti bile olmadığını, yalnızca mutfak masrafı olduğunu vurguluyor.
Diğer tahminler daha düşük
Karakaş'ın oranları, piyasadaki diğer hesapların belirgin biçimde üzerinde. Resmî ve özel kurumların yıl sonu enflasyon beklentileri yüzde 28 ile yüzde 30,4 arasında değişiyor. Yalnızca bu oranlar dikkate alındığında net asgari ücret 35 bin 900 TL ile 36 bin 600 TL arasında hesaplanıyor. Yılın ilk dokuz ayındaki yüzde 24,32'lik enflasyon bile tek başına 34 bin 900 TL'yi işaret ediyor.
Dolayısıyla yüzde 30'luk senaryo, enflasyon tahminlerinin üst bandıyla örtüşüyor. Yüzde 50'lik senaryo ise şu aşamada bir uzman beklentisi; hükümetten ya da komisyon üyelerinden bu yönde bir açıklama gelmiş değil.
Emekli için refah payı çağrısı
Karakaş aynı yayında emekli aylıklarına da değindi. SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin üç aylık enflasyon farkının yüzde 5,56'ya ulaştığını, yıl sonunda zammın yüzde 9,5 - 10 aralığında oluşmasını beklediğini söyledi. Bu hesapla 23 bin 552 TL olan en düşük emekli aylığı 25 bin 900 TL'ye geliyor. Karakaş, bu tutarın açlık sınırının çok altında kaldığını belirterek ocaktan itibaren tüm emeklilere millî gelirden refah payı verilmesi gerektiğini savundu.
Asgari ücret ne zaman belli olacak?
Komisyon; işçi, işveren ve hükümet temsilcilerinden oluşuyor ve her yıl aralık ayında toplanıyor. Görüşmelerin aralığın ilk haftalarında başlaması, kesin rakamın ay sonuna doğru duyurulması bekleniyor. Yeni ücret 1 Ocak 2027'den itibaren geçerli olacak ve çalışanların eline şubat başında geçecek.
Belirlenecek rakam yalnızca asgari ücretlileri ilgilendirmiyor. Kıdem tazminatı tavanından işsizlik maaşına, stajyer ücretinden genel sağlık sigortası primine kadar pek çok kalem asgari ücrete göre yeniden hesaplanıyor. Bu yüzden aralık ayındaki karar, milyonlarca hanenin 2027 bütçesini doğrudan şekillendirecek.