Sağlık Sigortası Olmayanlar Dikkat! Gelir Testi Yaptırmayan Ayda 990 TL Borçlanıyor

İşten ayrılan, okulu biten ya da hiç sigortalı çalışmamış milyonlarca kişi farkında olmadan her ay devlete borçlanıyor. Sebebi, genel sağlık sigortası (GSS). Türkiye'de yaşayan herkes zorunlu olarak sağlık sigortası kapsamında ve herhangi bir işte çalışmayan, emekli olmayan, kimsenin üzerinden de sağlık güvencesi bulunmayan kişiler adına her ay prim tahakkuk ettiriliyor. 2026'da bu prim ayda 990,90 TL. Ödenmediğinde gecikme zammıyla büyüyor ve yıllar sonra binlerce liralık bir borç olarak karşınıza çıkıyor.

Oysa geliri düşük olanların bu primi ödemesine gerek yok; devlet karşılıyor. Tek şart, gelir testi yaptırmak.

GSS primi kimlere yazılıyor?

Sigortalı bir işte çalışanlar, emekliler ve bunların bakmakla yükümlü olduğu eş ve çocuklar zaten sağlık güvencesine sahip. Prim borcu şu durumdakiler için oluşuyor:

• İşten ayrılan ve yeni bir işe girmeyenler,
• Liseyi bitirip üniversiteye devam etmeyen 20 yaşını doldurmuş gençler,
• Üniversiteden mezun olup iş bulamayanlar,
• 25 yaşını dolduran ve anne babasının sigortasından çıkan öğrenciler,
• Hiç çalışmamış ve eşi üzerinden güvencesi olmayanlar.

Bu kişiler herhangi bir başvuru yapmasalar bile sistem tarafından otomatik olarak GSS'li sayılıyor ve prim borcu işlemeye başlıyor.

Prim ne kadar?

GSS primi, brüt asgari ücretin yüzde 3'ü olarak hesaplanıyor. Brüt asgari ücret 33.030 TL olduğu için 2026'da aylık prim 990,90 TL. Yıllık toplamı 11.890 TL'yi buluyor. Asgari ücret her ocak ayında arttığından prim de yılbaşında yeniden belirleniyor. Primin, ait olduğu ayı izleyen ayın sonuna kadar ödenmesi gerekiyor.

Gelir testi nedir, sınır kaç lira?

Gelir testi, ailenin toplam gelirinin tespit edilerek kişi başına düşen tutarın hesaplanması işlemi. Sonuca göre iki ihtimal var:

Kişi başı gelir brüt asgari ücretin üçte birinden azsa: Bugünkü rakamla sınır 11.010 TL. Bu durumda primin tamamını devlet ödüyor; kişi tek kuruş ödemeden sağlık hizmeti alıyor.

Kişi başı gelir bu sınırın üzerindeyse: Aylık 990,90 TL prim kişinin kendisi tarafından ödeniyor.

Hesaplamada aynı evde yaşayan eş, evli olmayan çocuklar ve birlikte oturan anne-babanın maaş, kira, tarım gibi tüm gelirleri ile taşınmaz ve araç varlığı dikkate alınıyor. Örneğin tek maaşla geçinen ve asgari ücret alan dört kişilik bir ailede kişi başı gelir yaklaşık 7 bin TL olduğu için, ailenin çalışmayan yetişkin çocuğunun primi devlet tarafından karşılanıyor.

Başvuru nasıl yapılıyor?

Gelir testi için ikamet edilen yerdeki Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı'na şahsen ya da e-Devlet'teki "Gelir Testi Başvurusu" hizmeti üzerinden başvuruluyor. Vakıf, kurumlardaki kayıtları ve gerekirse hane ziyaretini esas alarak değerlendirme yapıyor; sonuç genellikle bir ay içinde SGK sistemine işleniyor.

Burada en kritik nokta süre. Gelir testi geriye dönük işlemiyor. Test hangi tarihte sonuçlanırsa, devletin prim ödemesi o tarihten itibaren başlıyor; öncesinde biriken borç kişinin üzerinde kalıyor. Bu yüzden işten ayrılır ayrılmaz ya da okul biter bitmez başvurmak gerekiyor.

Hemen borç başlamıyor: korunan süreler

İşten ayrılan herkes ertesi gün borçlanmıyor. Son bir yıl içinde en az 90 gün primi olan çalışan, işten çıktıktan sonra 100 gün daha sağlık hizmetinden yararlanmaya devam ediyor. İşsizlik maaşı alanların sağlık primleri, ödeme süresince İŞKUR tarafından yatırılıyor. Liseden mezun olanlar 20, üniversiteden mezun olanlar 25 yaşını geçmemek kaydıyla iki yıl boyunca anne ya da babalarının sağlık güvencesinden yararlanabiliyor.

Borcunuzu nasıl öğrenirsiniz?

e-Devlet'e girip "Genel Sağlık Sigortası Tescil ve Borç Sorgulama" hizmetini açmanız yeterli. Ekranda tescil tarihiniz, gelir testi durumunuz ve varsa birikmiş borcunuz ay ay görünüyor. Borç, banka şubeleri, internet bankacılığı ve e-Devlet üzerinden kartla ödenebiliyor. Toplu ödeme yapamayanlar SGK'ya başvurarak borcunu taksitlendirebiliyor.

Borcu olan hastaneye gidebilir mi?

Kural olarak 60 günden fazla prim borcu olanlar, borcunu ödeyene ya da taksitlendirene kadar SGK güvencesiyle sağlık hizmeti alamıyor. Ancak 18 yaşından küçükler, acil hâller, iş kazası ve meslek hastalığı, bulaşıcı hastalıklar ile analık hâli bu kuralın dışında; bu durumlarda borç sorgulanmadan hizmet veriliyor. Uzmanların tavsiyesi net: sağlık güvenceniz yoksa önce e-Devlet'ten durumunuzu sorgulayın, ardından vakit kaybetmeden gelir testine başvurun.