Kira Zammı Bugün Saat 10.00'da Belli Oluyor! 20 Bin TL Kira Ne Olacak?

Ekim ayında kira sözleşmesi yenilenecek milyonlarca kiracı ve ev sahibi için beklenen gün geldi. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), eylül ayına ait tüketici fiyat endeksini bugün saat 10.00'da kamuoyuyla paylaşacak. Açıklanacak veriyle birlikte ekim ayında yenilenen konut ve çatılı iş yeri sözleşmelerinde uygulanabilecek en yüksek artış oranı da kesinleşmiş olacak.

Enflasyon rakamları normalde her ayın 3'ünde duyuruluyor. Ancak 3 Ekim bu yıl cumartesiye denk geldiği için açıklama ilk iş gününe, yani 5 Ekim Pazartesi'ye kaydı. Bu nedenle ekim başında sözleşmesi dolanlar birkaç gündür yeni kira bedelini hesaplayamadan bekliyordu.

Eylülde tavan yüzde 31,79'du

Ağustos verilerine göre tüketici fiyatları aylık yüzde 1,84 artmış, yıllık enflasyon yüzde 31,51 olmuştu. Kira hesabında ise yıllık enflasyon değil, TÜFE'nin on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı kullanılıyor. Bu gösterge eylül ayında sözleşme yenileyenler için yüzde 31,79 olarak uygulanmıştı.

Oran son aylarda adım adım geriliyor. Haziranda yüzde 32,24, temmuzda yüzde 32,03, ağustosta yüzde 31,90 olan tavan, eylülde yüzde 31,79'a inmişti. Piyasadaki hesaplamalar ekim ayı için oranın yüzde 31,5 civarında oluşabileceğine işaret ediyor. Yine de bu bir beklenti; bağlayıcı olan, bugün yayımlanacak resmî rakam olacak.

Yeni kira nasıl hesaplanıyor?

Hesap oldukça basit. Mevcut kira bedeli, açıklanan oranla çarpılıyor ve çıkan artış tutarı eski kiraya ekleniyor. Yani formül şöyle: mevcut kira × artış oranı = zam tutarı; mevcut kira + zam tutarı = yeni kira.

Ekim ayının kesin oranı henüz bilinmediği için aşağıdaki örnekler, yöntemi göstermek amacıyla eylülde geçerli olan yüzde 31,79 üzerinden hazırlandı. Bugün açıklanacak oran daha düşük çıkarsa tutarlar da bir miktar aşağıda kalacak.

20.000 TL kira: artış 6.358 TL, yeni kira 26.358 TL

25.000 TL kira: artış 7.947,50 TL, yeni kira 32.947,50 TL

30.000 TL kira: artış 9.537 TL, yeni kira 39.537 TL

40.000 TL kira: artış 12.716 TL, yeni kira 52.716 TL

Yüzde 25 sınırı artık yok

Konut kiralarında bir dönem uygulanan yüzde 25'lik geçici artış sınırı 1 Temmuz 2024'te sona erdi. O tarihten bu yana konutlarda da iş yerlerinde de tek ölçü on iki aylık ortalama TÜFE. Dolayısıyla 2026'da yenilenen hiçbir sözleşmede yüzde 25 sınırına dayanılamıyor.

Burada sık yapılan bir hataya dikkat çekmekte fayda var. Açıklanan oran, ev sahibinin isteyebileceği en yüksek artışı gösteriyor. Taraflar daha düşük bir oranda anlaşabilir; sözleşmede daha düşük bir artış yazıyorsa o geçerli olur. Tavanın üzerinde bir zam ise kiracı kabul etmediği sürece hukuken geçerli sayılmıyor.

Hangi oran kimin için geçerli?

Bugün açıklanacak rakam yalnızca ekim ayında sözleşmesi yenilenenleri ilgilendiriyor. Sözleşme yıl dönümü kasımda olanlar bir sonraki ayın verisini, yani 3 Kasım'da duyurulacak ekim enflasyonunu bekleyecek. Kira artışında kural şu: sözleşmenin yenilendiği aydan bir önceki aya ait on iki aylık ortalama esas alınıyor.

Beş yılını dolduran sözleşmelerde ise durum farklı. Bu kiralamalarda ev sahibi, emsal kira bedelleri üzerinden kiranın yeniden belirlenmesi için dava açabiliyor. Bu nedenle uzun süredir aynı evde oturan kiracıların sözleşme başlangıç tarihini kontrol etmesi önem taşıyor.

Kiracı ve ev sahibi ne yapmalı?

Uzmanlar, yeni kira bedelinin yazılı hâle getirilmesini ve ödemenin mutlaka banka üzerinden, açıklama kısmına ay bilgisi yazılarak yapılmasını öneriyor. Anlaşmazlık hâlinde dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunlu. Saat 10.00'da açıklanacak oranla birlikte ekim ayı kiraları için hesap makineleri yeniden çalışacak.