Emekliye Bayram İkramiyesinde 4 Formül Masada! 4 Bin TL Kaç Lira Olacak?

Meclis'in yeni yasama yılına başlamasıyla birlikte 17 milyona yakın emeklinin gözü yeniden bayram ikramiyesine çevrildi. Emeklilere yılda iki kez, Ramazan ve Kurban bayramları öncesinde ödenen ikramiye hâlen 4 bin TL. Tutarın son iki yıldır aynı kalması ve enflasyon karşısında değer kaybetmesi nedeniyle Meclis'e art arda kanun teklifleri sunuldu. Masada şu an dört ayrı formül bulunuyor ve hepsi emeklinin cebine girecek parayı farklı ölçüde değiştiriyor.

Henüz yasalaşmış bir düzenleme yok; ancak bütçe görüşmelerinin yaklaşması konuyu yeniden sıcak hâle getirdi. İşte tekliflerin ayrıntıları ve her birinde emeklinin alacağı tutar.

İkramiye 2018'den bugüne nasıl değişti?

Bayram ikramiyesi ilk kez 2018'de 1.000 TL olarak ödendi. Tutar 2021'de 1.100 TL'ye, 2023'te 2.000 TL'ye, 2024'te 3.000 TL'ye ve 2025'te 4.000 TL'ye çıkarıldı. 2026'da ise artış yapılmadı. Tekliflerin gerekçesinde tam da bu noktaya dikkat çekiliyor: 2018'de 1.000 TL, o günün net asgari ücretinin yaklaşık yüzde 62'sine denk geliyordu. Bugünkü 4.000 TL ise 28.075,50 TL'lik net asgari ücretin yalnızca yüzde 14'ü kadar.

1. formül: Yüzde 25 artışla 5 bin TL

Kulislerde en çok konuşulan ve bütçeye yükü en sınırlı olan seçenek bu. Etki analizlerinde öne çıkan senaryoya göre ikramiye yüzde 25 artırılarak 5.000 TL'ye çıkarılıyor. Bu durumda emekli iki bayramda toplam 10 bin TL alacak.

2. formül: Asgari ücretin yarısı

Muhalefetten gelen tekliflerden biri, ikramiyenin net asgari ücretin yarısına sabitlenmesini öngörüyor. Bugünkü rakamlarla bu, bayram başına 14.037,75 TL anlamına geliyor. Formülün avantajı, asgari ücret her arttığında ikramiyenin de kendiliğinden yükselmesi.

3. formül: 20 bin TL

Meclis Başkanlığı'na sunulan bir diğer teklif, ikramiyenin doğrudan 20 bin TL'ye çıkarılmasını istiyor. Teklifte yalnızca emeklilerin değil, 65 yaş aylığı, engelli aylığı ve evde bakım yardımı alanların da ikramiyeden yararlanması öneriliyor.

4. formül: Net asgari ücret kadar

En yüksek tutarı içeren teklif ise ikramiyenin net asgari ücrete eşitlenmesini öngörüyor. Bugünkü asgari ücretle bayram başına 28.075,50 TL, yılda toplam 56.151 TL ediyor. Gerekçede, ikramiyenin belirlenmesinde nesnel bir ölçüt bulunmadığı, asgari ücrete endekslenmesi hâlinde her yıl yeniden tartışma açılmasına gerek kalmayacağı savunuluyor.

Dul ve yetimler ne kadar alacak?

İkramiye, ölüm aylığı alanlara hisseleri oranında ödeniyor. Bugünkü 4.000 TL üzerinden yüzde 75 hisseli dul eş 3.000 TL, yüzde 50 hisseli hak sahibi 2.000 TL, yüzde 25 hisseli yetim 1.000 TL alıyor. İkramiyenin 5.000 TL'ye çıkması hâlinde bu tutarlar sırasıyla 3.750 TL, 2.500 TL ve 1.250 TL olacak. Asgari ücretin yarısı formülünde ise yüzde 75 hisseli bir dul eşe yaklaşık 10.528 TL ödenecek.

Kimler ikramiye alıyor?

SSK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı'ndan yaşlılık, malullük ya da ölüm aylığı alanların tamamı ikramiyeden yararlanıyor. Sürekli iş göremezlik geliri alanlar, şehit yakınları ve gaziler de kapsamda. Buna karşılık 65 yaş aylığı ve engelli aylığı gibi sosyal yardım ödemeleri alanlar mevcut uygulamada ikramiye alamıyor; tekliflerin bir bölümü bu grubu da kapsama almayı hedefliyor.

Takvim nasıl işleyecek?

İkramiye tutarı kanunla belirlendiği için artış ancak Meclis'ten geçecek bir düzenlemeyle mümkün. Tekliflerin tamamı hâlen komisyonda bekliyor. Önceki yıllarda artış kararları genellikle yılbaşı civarında, bütçe ve asgari ücret görüşmeleriyle birlikte açıklandı. 2027'de Ramazan Bayramı mart ayının ikinci haftasına, Kurban Bayramı ise mayıs ortasına denk geliyor. Dolayısıyla olası bir artışın ilk ödemeye yetişmesi için düzenlemenin en geç şubat ayında yasalaşması gerekiyor.

Ekonomi yönetiminden şu ana kadar ikramiye tutarına ilişkin resmî bir açıklama gelmedi. Emekli dernekleri ise ocak zammıyla birlikte ikramiyenin de güncellenmesini, en azından geçen iki yılın enflasyonu kadar artırılmasını talep ediyor.