Emeklinin Gözü 5 Ekim'de! 3 Aylık Zam Farkı Yüzde 5,7'ye Dayandı

Milyonlarca SSK ve Bağ-Kur emeklisi için ocak zammının üçüncü parçası birkaç gün içinde netleşiyor. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), eylül ayına ilişkin enflasyon verisini 5 Ekim Pazartesi günü saat 10.00'da kamuoyuyla paylaşacak. Açıklanacak rakam yalnızca piyasaların değil, altı aylık enflasyon kadar zam alan emeklilerin de doğrudan cebini ilgilendiriyor. Çünkü temmuz ve ağustos verilerinin üzerine eklenecek eylül oranıyla birlikte, emeklinin yılın ikinci yarısında hak ettiği artışın ilk üç aylık bölümü kesinleşmiş olacak.

İlk iki ayda yüzde 3,65 birikti

SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin aylıkları her yıl ocak ve temmuz aylarında, bir önceki altı aylık dönemde gerçekleşen enflasyon oranında artırılıyor. Ocak 2027 zammını belirleyecek dönemin ilk verisi olan temmuz enflasyonu yüzde 1,78, ağustos enflasyonu ise yüzde 1,84 olarak açıklanmıştı. Böylece iki ayın sonunda emeklinin hanesine yüzde 3,65'lik bir artış yazıldı. Eylül verisi bu oranın üzerine eklenecek.

Eylül için tahminler yüzde 2 çevresinde

Ekonomistlerin eylül ayı beklentileri yüzde 2 bandında toplanıyor. Ekonomist Banu Kıvcı Tokalı, eylülde aylık tüketici enflasyonunun yüzde 1,98 seviyesinde gerçekleşmesini bekliyor. Ekonomistlerle yapılan beklenti anketlerinde ise ortalama tahmin yüzde 2,18; en düşük beklenti yüzde 1,90, en yüksek beklenti yüzde 2,60 olarak öne çıkıyor.

Tokalı'nın tahmini tutarsa üç aylık birikimli enflasyon yüzde 5,7 civarına yükselecek. Anket ortalaması olan yüzde 2,18 gerçekleşirse bu oran yüzde 5,9'a yaklaşacak. Yani emekliler, daha yılın bitmesine üç ay varken yaklaşık yüzde 5,7'lik bir zammı şimdiden garantilemiş olacak.

Eylülde fiyatları ne yukarı çekti?

Eylül enflasyonundaki en büyük baskı akaryakıttan geldi. WEB TÜFE ölçümlerine göre akaryakıt fiyatları ay boyunca yüzde 11,1 arttı; motorindeki yükseliş yüzde 13,81'e, benzindeki yükseliş yüzde 13,20'ye ulaştı. Bu tablo enerji grubundaki aylık artışı yüzde 6,55'e taşıdı. Sezon geçişinin etkisiyle giyim ve ayakkabıda da yüzde 4,18'lik artış görüldü.

Buna karşılık gıda tarafı enflasyonu sınırlayan başlık oldu. Gıda ve alkolsüz içecekler grubundaki artış yüzde 2,36'da kalırken, taze meyve ve sebzede düşüş eğilimi sürdü. Hizmet fiyatlarında da aylık artışın yüzde 1,6 ile mevsim normallerinin altında kaldığı hesaplanıyor. Kiralarda yüzde 3,0, lokanta ve otellerde yüzde 1,2'lik artış ölçüldü.

Yıllık enflasyon yüzde 30'un altına inebilir

Geçen yılın eylül ayındaki yüksek fiyat artışı yıllık hesaptan çıkacağı için manşet enflasyonda gerileme bekleniyor. Ağustosta yüzde 31,51 olan yıllık enflasyonun eylülde yüzde 30 sınırına, hatta bu sınırın altına inmesi ihtimali masada. Bu gerçekleşmese bile ekim ayında yüzde 30'un altının görülmesi güçlü bir olasılık olarak değerlendiriliyor.

Ocakta en düşük aylık ne kadar olabilir?

Kesin zam oranı için ekim, kasım ve aralık verilerinin de açıklanması gerekiyor. Ancak yıl sonu tahminleri şimdiden bir çerçeve çiziyor. Orta Vadeli Program'daki yüzde 28,4'lük yıl sonu tahmini gerçekleşirse emekliye yüzde 9,04 zam çıkacak ve halen 23 bin 552 lira olan en düşük aylık 25 bin 681 liraya yükselecek. Merkez Bankası Piyasa Katılımcıları Anketi'ndeki beklentiye göre zam yüzde 10,07, taban aylık 25 bin 924 lira olacak. Finansal Kurumlar Birliği'nin anketindeki tahmin tutarsa oran yüzde 10,73'e, en düşük aylık 26 bin 79 liraya çıkabilecek.

Emekli şimdi ne yapmalı?

Bu aşamada emeklinin yapması gereken bir başvuru bulunmuyor; zam oranı ocak ayının ilk günlerinde aralık enflasyonuyla birlikte kendiliğinden kesinleşecek. Yeni tutarlar ocak aylıklarıyla birlikte hesaplara yansıyacak. Hesaplamalarda dikkat edilmesi gereken nokta, artışın kök aylık üzerinden yapılacak olması. Kök aylığı taban tutarın altında kalan emekliler için yeni alt sınırın ne olacağı ise ayrıca yapılacak düzenlemeyle belli olacak. 5 Ekim'de açıklanacak veri, bu hesabın en önemli ara durağı olacak.