Ekimde Kirası Artacaklar Dikkat! Yasal Tavan Yüzde 31,5'e İniyor

Ekim ayında kira sözleşmesi yenilenecek kiracılar ve ev sahipleri için beklenen tarih yaklaşıyor. Konut ve çatılı iş yerlerinde uygulanabilecek en yüksek kira artış oranı, TÜİK'in eylül enflasyonunu açıklamasıyla birlikte kesinleşecek. Önceden yapılan hesaplamalar ise ekim ayındaki yasal tavanın eylüle göre bir miktar düşeceğine işaret ediyor.

Kira artış oranı ne zaman açıklanacak?

TÜİK enflasyon verilerini normalde her ayın 3'ünde paylaşıyor. Ancak 3 Ekim cumartesiye denk geldiği için eylül enflasyonu 5 Ekim Pazartesi saat 10.00'da açıklanacak. Aynı anda kira artışında esas alınan 12 aylık TÜFE ortalaması da belli olacak.

Beklenti yüzde 31,5

Merkez Bankası'nın Piyasa Katılımcıları Anketi'nde eylül ayı için aylık enflasyon beklentisi yüzde 2,12'ye yükseldi. Bu tahmin gerçekleşirse 12 aylık ortalama TÜFE yaklaşık yüzde 31,52 olacak. Böylece ekim ayında yenilenecek sözleşmeler için uygulanabilecek en yüksek kira artışının yüzde 31,5 civarında olması bekleniyor. Eylül ayında bu oran yüzde 31,79 olarak uygulanmıştı.

Kira artış tablosu (yüzde 31,5 beklentisiyle)

• 10.000 TL kira: 13.150 TL (artış 3.150 TL)
• 12.500 TL kira: 16.438 TL (artış 3.938 TL)
• 15.000 TL kira: 19.725 TL (artış 4.725 TL)
• 17.500 TL kira: 23.012 TL (artış 5.512 TL)
• 20.000 TL kira: 26.300 TL (artış 6.300 TL)
• 25.000 TL kira: 32.875 TL (artış 7.875 TL)
• 30.000 TL kira: 39.450 TL (artış 9.450 TL)
• 40.000 TL kira: 52.600 TL (artış 12.600 TL)
• 50.000 TL kira: 65.750 TL (artış 15.750 TL)

Kira zammı nasıl hesaplanır?

Kira artışında, sözleşmenin yenileneceği aydan bir önceki aya ait 12 aylık TÜFE ortalaması esas alınıyor. Ekimde yenilenecek sözleşmeler için bu nedenle eylül verisi belirleyici. Mevcut kira bedeli yasal oranla çarpılıyor ve bulunan tutar mevcut kiraya ekleniyor. Kendi hesabınızı yapmak için mevcut kiranızı 1,315 ile çarpmanız yeterli.

Ev sahibi daha fazlasını isteyebilir mi?

Türk Borçlar Kanunu'na göre yenilenen kira döneminde yapılacak artış, 12 aylık TÜFE ortalamasını geçemiyor. Taraflar daha düşük bir artış üzerinde anlaşabiliyor; ancak yasal sınırın üzerindeki bir zam talebi hukuken geçerli sayılmıyor. Kiracı bu fazlayı ödemek zorunda değil. Beş yılı dolduran sözleşmelerde ise hâkim, emsal kira bedellerini dikkate alarak yeni bir kira belirleyebiliyor. Kira anlaşmazlıklarında dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunlu.

İş yerleri de kapsamda

Yasal artış sınırı yalnızca konutlar için değil, dükkân, ofis ve depo gibi çatılı iş yerleri için de geçerli. Döviz cinsinden yapılan kira sözleşmelerinde ise beş yıl dolmadıkça kira bedeli değiştirilemiyor.

Kira artışı neden yavaşlıyor?

Kira artış tavanını belirleyen 12 aylık TÜFE ortalaması, son aylarda yıllık enflasyondaki gerilemeyle birlikte yavaş yavaş aşağı iniyor. Aylık enflasyonun beklentilere yakın seyretmesi halinde yıl sonuna doğru tavanın kademeli olarak düşmeye devam etmesi bekleniyor. Ancak beklentinin üzerinde gelen bir aylık veri bu düşüşü yavaşlatabilir. Özellikle ekim ayında eşel mobil sisteminin sona ermesiyle akaryakıt fiyatlarında yaşanabilecek artışın, enflasyonu ve dolayısıyla ilerleyen aylardaki kira tavanını etkilemesi mümkün.

Kira ödemelerinde vergi yükümlülüğü

Ev sahiplerinin, yıllık konut kira geliri istisna tutarını aşan gelirleri için mart ayında beyanname vermesi gerekiyor. İş yeri kiralarında ise kiracı, stopaj kesintisi yaparak vergiyi ev sahibi adına ödüyor. Kira artışıyla birlikte beyan edilecek gelir de yükseleceği için ev sahiplerinin yıl sonu hesaplarını buna göre yapması öneriliyor.

Kiracılara öneriler

• Sözleşmenizin yenilenme ayını kontrol edin; oran yenileme ayından önceki ayın verisine göre belirlenir.
• Ev sahibiyle varılan anlaşmayı yazılı hale getirin.
• Kira ödemelerini banka üzerinden, açıklamaya ay bilgisini yazarak yapın.

Kesin oran 5 Ekim sabahı açıklandığında, kiracılar ve ev sahipleri yeni dönemin kira bedelini netleştirebilecek.