Asgari Ücretin 6.828 TL'si 9 Ayda Eridi! 2027 İçin Kritik Eşik 36 Bin TL
Eylül enflasyonuyla dokuz aylık fiyat artışı yüzde 24,32'ye ulaştı. Asgari ücretlinin kaybı, yıl sonu tahminleri ve 2027 zammı için öne çıkan rakamlar tek tek hesaplandı.
Yılbaşında yüzde 27 zamla net 28.075,50 TL'ye yükselen asgari ücret, yılın son çeyreğine girilirken alım gücünün önemli bölümünü yitirdi. TÜİK'in açıkladığı eylül ayı verisine göre tüketici fiyatları ocak-eylül döneminde toplam yüzde 24,32 arttı. Bu oran, ara zam yapılmayan asgari ücretin dokuz ayda ne kadar eridiğini de ortaya koyuyor: ocak ayındaki alım gücünü bugün koruyabilmek için asgari ücretin 34.903 TL olması gerekiyor. Aradaki fark 6.828 TL.
Başka bir ifadeyle, yaklaşık 7 milyon asgari ücretlinin ocakta 28 bin TL'ye doldurduğu market sepeti için bugün 35 bin TL'ye yakın para ödemek gerekiyor. Gözler bu nedenle aralık ayında toplanacak Asgari Ücret Tespit Komisyonu'na çevrildi.
Ay ay erime nasıl oluştu?
Asgari ücret 2026 için bir kez belirlendi ve yıl içinde güncellenmedi. Buna karşılık fiyatlar her ay artmaya devam etti. Yılın ilk dokuz ayında toplam enflasyon yüzde 24,32'yi bulurken, yalnızca son üç ayda, yani temmuz, ağustos ve eylülde yüzde 5,57'lik artış yaşandı. Eylül ayında yıllık enflasyon yüzde 29,73'e gerileyerek 57 ay sonra ilk kez yüzde 30'un altına indi; ancak yıllık oranın düşmesi fiyatların düştüğü anlamına gelmiyor, yalnızca artış hızının yavaşladığını gösteriyor.
Farklı kurumların ölçümleri ise birbirinden ayrışıyor. İstanbul Ticaret Odası'na göre dokuz aylık artış yüzde 26,19, bağımsız araştırma grubu ENAG'a göre yüzde 33,43. Sendikalar, çalışanın hissettiği enflasyonun resmî rakamların üzerinde olduğunu savunuyor.
Yıl sonunda tablo ne olacak?
Erime hesabı ekim, kasım ve aralık aylarıyla birlikte büyüyecek. İki resmî tahmine göre yıl sonu tablosu şöyle:
Orta Vadeli Program (yüzde 28,4): Asgari ücretin ocaktaki alım gücüne dönmesi için 36.049 TL'ye çıkması gerekecek.
Merkez Bankası piyasa anketi (yüzde 29,61): Aynı hesap 36.389 TL'yi gösteriyor.
Yani yalnızca 2026'daki kaybı telafi edecek, üzerine tek kuruş refah payı koymayacak bir zam bile asgari ücreti 36 bin TL bandına taşıyor. Bu rakam, komisyon masasındaki pazarlığın alt eşiği olarak görülüyor.
Zam senaryolarında net ücret
Bugünkü 28.075,50 TL üzerinden olası zam oranlarının karşılığı şöyle:
Yüzde 20 zam: 33.691 TL
Yüzde 25 zam: 35.094 TL
Yüzde 30 zam: 36.498 TL
Yüzde 35 zam: 37.902 TL
Yüzde 40 zam: 39.306 TL
Tablo açık bir gerçeği gösteriyor: yüzde 25'lik bir artış, yıl sonu enflasyon tahminlerinin altında kalıyor. Asgari ücretlinin 2026 başındaki alım gücüne dönebilmesi için zammın en az yüzde 29-30 bandında olması gerekiyor.
Komisyon neye bakacak?
Asgari ücret için enflasyona otomatik endeksleme yapan bir kural yok. İşçi, işveren ve hükûmet temsilcilerinden oluşan 15 kişilik komisyon, gerçekleşen enflasyonun yanında gelecek yılın enflasyon hedefini, işverenin maliyetini ve istihdam üzerindeki etkiyi de tartıyor. Son iki yılda zam oranı, geçmiş enflasyon yerine hedeflenen enflasyona yakın belirlendi. İşçi kesimi bu yöntemin kaybı kalıcı hâle getirdiğini savunuyor ve yılda iki kez güncelleme talebini yineliyor.
Geçen yıl komisyon ilk toplantısını 12 Aralık'ta yapmış, yeni ücret 23 Aralık'ta açıklanmıştı. Bu yıl da benzer bir takvim bekleniyor. Resmî bir toplantı tarihi henüz duyurulmadı.
Asgari ücret yalnızca asgari ücretliyi ilgilendirmiyor
Belirlenecek rakam, ücretin kendisinden çok daha geniş bir alanı etkiliyor. İşsizlik maaşının alt ve üst sınırı, genel sağlık sigortası primi, isteğe bağlı sigorta ve borçlanma tutarları, askerlik ve doğum borçlanması, engelli ve yaşlı aylığındaki gelir ölçütü, stajyer ücretleri ve pek çok idari para cezası asgari ücrete göre hesaplanıyor. Asgari ücretin biraz üzerinde kazanan milyonlarca çalışanın maaş zammı da fiilen bu rakama göre şekilleniyor.
Kısacası aralık ayında açıklanacak tek bir rakam, çalışanından emekli adayına, işsizinden esnafına kadar herkesin 2027 bütçesini belirleyecek. O güne kadar kasım ve aralık başında açıklanacak iki enflasyon verisi, masadaki rakamları bir kez daha değiştirebilir.