Pompada Yeni Dönem! Eşel Mobil Bitiyor, Benzine Zam Kapıda

Akaryakıt fiyatlarında gece yarısından itibaren yeni bir sayfa açılıyor. Uzun süredir pompa fiyatlarındaki sert yükselişleri frenleyen eşel mobil uygulaması 1 Ekim 2026 itibarıyla tamamen sona eriyor. Bu da benzin, motorin ve LPG kullanan milyonlarca sürücünün önümüzdeki günlerde daha yüksek fiyatlarla karşılaşabileceği anlamına geliyor. Peki eşel mobilin kalkması pompaya nasıl yansıyacak?

Eşel mobil ne işe yarıyordu?

Eşel mobil, rafineri çıkışlı zamların bir bölümünün Özel Tüketim Vergisi'nden (ÖTV) düşülmesi esasına dayanan bir fiyat dengeleme mekanizmasıydı. Petrol ya da döviz kaynaklı bir artış geldiğinde devlet, vergi gelirinden vazgeçerek bu artışın pompaya yansımasını sınırlıyordu. Sistemin kademeli olarak kaldırılması daha önce kararlaştırılmıştı; 1 Ekim itibarıyla ise uygulama tamamen bitiyor. Böylece vergide bırakılan boşluğun yeniden doldurulması gündeme geliyor.

Benzinde en kötü senaryo 12,48 TL

En büyük artış riski benzinde görülüyor. Yapılan hesaplamalara göre benzindeki mevcut ÖTV ile yasal üst sınır arasındaki farkın tamamen uygulanması durumunda litre fiyatına KDV dahil 12,48 liraya kadar artış yansıyabilir. Ancak bu rakam kesinleşmiş bir zam değil; hükümetin vergiyi üst sınıra kadar mı yoksa daha sınırlı bir oranda mı artıracağı henüz netleşmiş değil. Pompadaki nihai fiyatı ham petrol fiyatları, döviz kuru, rafineri maliyetleri ve uygulanacak vergi tutarı birlikte belirleyecek.

Motorinde vergi artışı yaklaşık 3 lira

Motorinde ise daha kademeli bir yol izleniyor. Motorin için ÖTV'nin adım adım yükseltilmesi planlanıyor ve ekim ayında litre başına yaklaşık 3 liralık bir vergi artışı öngörülüyor. KDV ile birlikte bu artışın pompaya yaklaşık 3,60 lira olarak yansıması bekleniyor. Petrol fiyatları ve kurdaki dalgalanmalar bu rakamı yukarı ya da aşağı çekebilir. Motorin; nakliye, tarım ve toplu taşıma maliyetlerinin temel kalemi olduğu için buradaki artışın dolaylı yoldan market fiyatlarına da yansıması bekleniyor.

LPG'de 1,48 liralık artış ihtimali

Otogaz kullananlar da yeni dönemden etkilenebilir. Mevcut hesaplamalarda LPG için litre başına yaklaşık 1,48 liralık bir artış konuşuluyor. Bu tutar da henüz kesinleşmiş değil ve piyasa koşullarına göre değişebilir.

Sürücüler için tasarruf önerileri

Fiyatların netleşmesini beklerken uzmanlar sürücülere şu önerilerde bulunuyor:

• Uzun yol planı olanların depoyu zam öncesinde doldurması maliyeti azaltabilir.
• Lastik basıncının düzenli kontrol edilmesi yakıt tüketimini düşürür.
• Ani kalkış ve sert frenlerden kaçınmak, sabit hızda gitmek tüketimi yüzde 10'a kadar azaltabilir.
• Araçta gereksiz yük taşımamak ve klimayı dengeli kullanmak da tasarruf sağlar.
• Dağıtım şirketleri arasında kuruş farkları olabildiği için fiyat karşılaştırma uygulamalarından yararlanmak faydalı olur.

Zam enflasyonu da etkileyecek

Akaryakıt, ulaşım kalemi üzerinden enflasyon sepetinde önemli bir ağırlığa sahip. Bu nedenle ekim ayında pompaya yansıyacak artışların ekim enflasyonunu yukarı itmesi, dolayısıyla memur ve emeklilerin ocak zammı hesaplarını da etkilemesi bekleniyor. Merkez Bankası'nın faiz kararlarında da akaryakıt fiyatlarının seyri yakından izleniyor.

Zam gece yarısı mı gelir?

Akaryakıttaki fiyat değişiklikleri genellikle gece yarısından itibaren pompaya yansıtılıyor. Sektör temsilcileri ve dağıtım şirketleri, olası bir vergi düzenlemesinin ardından yeni fiyatları istasyonlara bildiriyor. Bu nedenle sürücülerin akşam saatlerinde yapılacak duyuruları takip etmesi öneriliyor.

Eşel mobilin geçmişi

Eşel mobil sistemi Türkiye'de ilk olarak 2018 yılında, petrol fiyatlarının hızla yükseldiği bir dönemde devreye alınmıştı. Amaç, küresel piyasalardaki sert dalgalanmaların vatandaşın bütçesine ve enflasyona doğrudan yansımasını önlemekti. Farklı dönemlerde askıya alınıp yeniden uygulanan sistemin temel mantığı hep aynı kaldı: Pompa fiyatı sabitlenirken devletin vergi geliri azalıyordu. Sistemin bitmesiyle bu tampon ortadan kalkıyor ve maliyet artışları doğrudan tüketiciye yansıyabiliyor. Yeni fiyatların istasyon tabelalarına ne zaman ve ne ölçüde yansıyacağı ise önümüzdeki günlerde netleşecek.