Fon Mağduruna 1 Milyon TL'ye Kadar Ara Ödeme! Teklif Bugün Meclis'te

Haftalardır yatırım fonlarındaki parasına ulaşamayan yüz binlerce kişi için beklenen yasal adım atılıyor. AK Parti'nin hazırladığı kanun teklifi bugün, 9 Ekim Cuma günü Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne sunulacak. Düzenleme 455 bin 578 yatırımcıyı ilgilendiriyor. En çok merak edilen madde ise ara ödeme: yatırımcılar tasfiyenin bitmesini beklemeden paralarının bir kısmını alabilecek.

Ara ödeme nasıl yapılacak?

Teklife göre yatırımcıya, hak ve alacak tutarını aşmamak şartıyla kişi başına 1 milyon liraya kadar ara ödeme yapılabilecek. Yani fonda 400 bin lirası olan en fazla 400 bin lira, 3 milyon lirası olan ise ilk aşamada en fazla 1 milyon lira alabilecek. Kalan tutar tasfiye sürecinin sonunda hesaplanacak.

Ödemelerde küçük yatırımcıya öncelik veriliyor. Net yatırım tutarı en düşük olan hak sahibinden başlanarak asgari bir ara ödeme tutarı belirlenecek. Bu tutara kadar ödeme yapılmasına Sermaye Piyasası Kurulu karar verebilecek.

Fonda yeterli para yoksa ne olacak?

Her fonun mal varlığı ayrı ayrı tespit edilecek. Varlıklar nakde çevrildikten sonra ortaya çıkan tutar, o fonun gerçek hak sahiplerine dağıtılacak. Dağıtılabilir nakit bütün alacakları karşılamaya yetmezse eldeki kaynak, alacak tutarlarıyla orantılı biçimde paylaştırılacak.

Bu şu anlama geliyor: bir fonda varlıklar alacakların yüzde 70'ini karşılıyorsa her yatırımcı alacağının yüzde 70'i oranında pay alacak. Dolayısıyla ara ödemenin üst sınırı 1 milyon lira olsa da herkesin bu tutarı alacağı garanti değil; belirleyici olan fonun kendi varlığı.

Haksız kazanç elde edenler için iade yolu

Teklifte dikkat çeken bir madde daha var. Fonlardan gerçeğe aykırı değerler üzerinden çıkış yaparak olağan dışı kazanç sağlayan kişiler için isteğe bağlı bir iade mekanizması kuruluyor. İade edilecek tutar hesaplanırken emsal fonların getirileri, ilgili endeksler ve diğer nesnel piyasa ölçütleri dikkate alınacak. Böylece dağıtılacak kaynağın büyütülmesi hedefleniyor.

Teklif ne zaman yasalaşacak?

Yaklaşık 9-10 maddeden oluşması beklenen teklifin takvimi şöyle planlanıyor:

9 Ekim Cuma: Teklif TBMM Başkanlığı'na sunuluyor.
Gelecek hafta: Plan ve Bütçe Komisyonu'nda görüşülmesi bekleniyor.
Ekim ayı içinde: Genel Kurul'da kabul edilerek yasalaşması hedefleniyor.

Düzenleme Resmî Gazete'de yayımlandıktan sonra ödeme adımları başlayabilecek. Ara ödemelerin hangi tarihte ve hangi kanaldan yapılacağı ise yasanın ardından kurumların duyurularıyla netleşecek.

Ödemesi başlayan fonlarla karıştırılmamalı

Bu hafta içinde üç şirkete ait 17 fonda 43 bini aşkın yatırımcıya ödeme yapıldığı açıklanmıştı. O ödemeler, varlıkları yeterli bulunan fonlara ilişkindi. Bugün Meclis'e gelen teklif ise sürecin geri kalanını, yani tasfiyesi zaman alacak fonları ve buralardaki yatırımcıları kapsıyor.

Yatırımcı şimdi ne yapmalı?

Mevcut aşamada yatırımcıdan bir başvuru istenmiyor. Hak sahipliği, Merkezi Kayıt Kuruluşu ve aracı kurum kayıtları üzerinden belirlenecek. Yatırımcıların yapabileceği en doğru şey, fon paylarını gösteren hesap dökümlerini ve alım-satım kayıtlarını saklamak, e-Devlet ve MKK'nın e-Yatırımcı ekranındaki bilgilerini kontrol etmek.

Bu dönemde dolandırıcılık girişimlerine karşı da dikkatli olmak gerekiyor. "Paranızı öne çekelim" ya da "başvurunuzu biz yapalım" diyerek kimlik, şifre veya ücret isteyen kişi ve sitelere itibar edilmemeli. Ödemelere ilişkin duyurular yalnızca resmî kurumların kanallarından yapılacak.

Araştırma komisyonu kurulacak mı?

Fon soruşturması için Meclis'te ayrı bir araştırma komisyonu kurulması da tartışılıyor. AK Parti kaynakları şimdilik buna ihtiyaç görülmediğini, Fon Koordinasyon Kurulu ile Devlet Denetleme Kurulu'nun çalışmaları tamamlandıktan sonra gerekirse komisyon kurulabileceğini belirtiyor.

Vatandaşın aklındaki soru: Devlet öder mi?

Düzenleme, ödemelerin fonların kendi varlıklarından yapılmasını esas alıyor. Yetkililer daha önce yaptıkları açıklamalarda süreçte Hazine kaynağı kullanılmayacağını vurgulamıştı. Bu nedenle yatırımcının alacağı tutarı belirleyen asıl unsur, fonun portföyündeki varlıkların ne kadar hızlı ve hangi değerden nakde çevrileceği olacak.