Ekim Kira Zammı Belli Oldu! Yüzde 31,49 ile 20 Bin TL Kira Kaç Lira Oluyor?
TÜİK verisiyle ekimde sözleşmesi yenilenen kiracılar için tavan oran yüzde 31,49 oldu. Kira kira yeni tutarlar, ev sahibinin sınırı ve kiracının hakları bu haberde.
Ekim ayında kira sözleşmesi yenilenecek milyonlarca kiracı ve ev sahibinin beklediği oran netleşti. Türkiye İstatistik Kurumu'nun açıkladığı eylül ayı enflasyon verilerine göre tüketici fiyatları aylık yüzde 1,84, yıllık yüzde 29,73 arttı. Kira artışında esas alınan on iki aylık ortalama ise yüzde 31,49 oldu. Bu ay yenilenen konut ve iş yeri sözleşmelerinde ev sahibi en fazla bu oranda zam isteyebilecek.
Oran bir önceki aya göre geriledi. Eylül ayında sözleşmesi yenilenenler için tavan yüzde 31,79'du. Yani ekim kiracısı, eylül kiracısına göre 0,30 puan daha düşük bir üst sınırla karşı karşıya.
Kira kira yeni tutarlar
Hesap oldukça basit: mevcut kira 31,49 ile çarpılıp 100'e bölünüyor, çıkan zam tutarı eski kiraya ekleniyor. En çok sorulan kira bedelleri için tablo şöyle:
10.000 TL kira: 3.149 TL zamla 13.149 TL
15.000 TL kira: 4.723,50 TL zamla 19.723,50 TL
20.000 TL kira: 6.298 TL zamla 26.298 TL
25.000 TL kira: 7.872,50 TL zamla 32.872,50 TL
30.000 TL kira: 9.447 TL zamla 39.447 TL
40.000 TL kira: 12.596 TL zamla 52.596 TL
50.000 TL kira: 15.745 TL zamla 65.745 TL
Örneğin 20 bin TL kira ödeyen bir aile, ev sahibi tavandan zam yaparsa yılda toplam 75 bin 576 TL daha fazla ödeyecek.
Bu oran bir tavan, zorunluluk değil
Yüzde 31,49, yasanın izin verdiği üst sınır. Ev sahibi ile kiracı daha düşük bir oranda anlaşabilir; sözleşmede "yıllık artış yüzde 20 olacak" gibi daha düşük bir oran yazıyorsa o geçerli olur. Sözleşmede tavanın üzerinde bir artış kararlaştırılmış olsa bile, uygulanabilecek zam on iki aylık ortalamayı aşamıyor. Konut kiralarındaki yüzde 25'lik geçici sınır uygulaması sona erdiği için bugün hem konutlarda hem iş yerlerinde aynı tavan geçerli.
Kiracının zamlı kirayı ödemeye başlayacağı tarih de sözleşmenin yenilendiği güne bağlı. Sözleşmesi 15 Ekim'de dolan bir kiracı, zamlı bedeli o tarihten sonraki ilk kira ödemesinde öder. Ev sahibi geçmişe dönük fark isteyemez.
Beş yılını dolduran kiracılar dikkat
Tavan oran her kiracıyı aynı şekilde korumuyor. Aynı evde beş yılını dolduran kiracılar için ev sahibi, sulh hukuk mahkemesinde "kira tespit davası" açabiliyor. Bu davada hâkim, bölgedeki emsal kiraları ve evin durumunu dikkate alarak yeni bedeli belirliyor; sonuç enflasyon oranının üzerinde çıkabiliyor. Dava açılmadan önce arabulucuya başvurmak zorunlu.
Ev sahibi tavanın üzerinde zam isterse kiracının yapması gereken, yasal orana göre hesapladığı kirayı banka üzerinden ve açıklama kısmına ayı yazarak düzenli ödemek. Eksiksiz ödeme yapıldığı sürece ev sahibi yalnızca "daha fazla zam istedim, vermedi" diyerek tahliye talep edemiyor.
Kira enflasyonu geriliyor
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, veriye ilişkin değerlendirmesinde yıllık enflasyonun 57 ay sonra ilk kez yüzde 30'un altına indiğini hatırlattı. Şimşek, yıllık kira enflasyonunun geçen yılın aynı ayına göre 27,8 puan gerileyerek yüzde 41,3'e düştüğünü, öncü göstergelerin düşüşün süreceğine işaret ettiğini belirtti.
Bu tablo, önümüzdeki aylarda sözleşme yenileyecek kiracılar için de bir ipucu veriyor. On iki aylık ortalama, yıllık enflasyon geriledikçe her ay biraz daha aşağı iniyor. Yıllık oran yüzde 29,73'e düştüğüne göre, kasım ve aralık aylarında sözleşmesi yenilenecekler için tavanın yüzde 31'in altına gerilemesi bekleniyor. Kasım ayında geçerli olacak oran, ekim enflasyonunun açıklanacağı kasım ayının ilk günlerinde duyurulacak.
Kendi kirasının ne kadar artacağını merak edenler için formül değişmiyor: mevcut kira çarpı 1,3149. Çıkan rakam, ev sahibinin isteyebileceği en yüksek yeni kira bedelini gösteriyor.