Çocuklu Ailelere 9 Ayda 17,3 Milyar TL Ödendi! SED Desteğini Kimler Alır?

Maddi sıkıntı nedeniyle çocuğunun bakımını sağlamakta zorlanan ailelere verilen Sosyal ve Ekonomik Destek (SED) ödemelerinde yılın ilk dokuz ayının bilançosu açıklandı. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, ocak-eylül döneminde ihtiyaç sahibi ailelere toplam 17 milyar 306 milyon lira ödeme yaptı. Destek, çocukların devlet korumasına alınmak yerine kendi ailelerinin yanında büyümesini amaçlıyor.

SED nedir?

Sosyal ve Ekonomik Destek, ekonomik yoksunluk içinde olduğu için çocuğunun temel ihtiyaçlarını karşılamakta güçlük çeken ailelere sağlanan bir yardım programı. Programın temel fikri şu: Bir çocuğun sırf ailesi yoksul olduğu için kurum bakımına alınması yerine, aileye destek verilerek çocuğun kendi evinde, kendi sosyal çevresinden kopmadan büyümesi sağlanıyor. Bakanlık bu hizmetle, çeşitli nedenlerle koruma altına alınma riski bulunan çocukların sağlıklı gelişimini aile ortamında desteklediğini belirtiyor.

Destek yalnızca paradan ibaret değil

Bakanlığın açıklamasına göre destekler ailelere iki başlık altında sunuluyor: psikososyal destek ve ekonomik destek. Ekonomik destek, süreli ya da geçici olarak nakdî biçimde veriliyor. Psikososyal destek kapsamında ise çocukların eğitimlerini sürdürebilmesi ve sosyal çevreleriyle bağlarını koruyabilmesi için çalışmalar yürütülüyor.

SED'den yararlanan okul çağındaki çocukların eğitim süreçleri de takip ediliyor. Bakanlık, çocukların akademik başarısının yanı sıra sportif, sanatsal ve kültürel faaliyetlere katılımını da destekliyor. Daha önce bakım tedbiri altına alınmış çocukların, gerekli şartlar oluştuğunda yeniden ailelerinin yanına dönmesine de bu program aracılığıyla imkân sağlanıyor.

Kimler yararlanabilir?

Destekten, temel ihtiyaçlarını karşılayamayacak derecede yoksulluk içinde olan ve çocuğunun bakımını sürdürmekte zorlanan aileler yararlanabiliyor. Öncelik; korunma kararı bulunup ailesine döndürülebilecek çocuklara, hakkında korunma kararı alınma riski taşıyan çocuklara ve kuruluş bakımından ayrılan gençlere veriliyor. Çocuğa anne babası dışında bakan büyükanne, büyükbaba ya da diğer yakınlar da şartları taşıyorsa başvurabiliyor.

Ödenen tutar sabit değil. Çocuğun yaşına ve öğrenim durumuna göre kademelendiriliyor; okul öncesi, ilkokul, ortaokul, lise ve yükseköğrenim çağındaki çocuklar için farklı tutarlar uygulanıyor. Tutarlar memur maaş katsayısına bağlı olduğu için her ocak ve temmuz ayında memur zammıyla birlikte güncelleniyor.

Başvuru nereye yapılır?

SED başvuruları, ailenin ikamet ettiği yerdeki Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü'ne ya da Sosyal Hizmet Merkezi'ne şahsen yapılıyor. Başvurunun ardından sosyal çalışma görevlileri aileyi evinde ziyaret ediyor, hanenin gelir durumunu ve çocuğun koşullarını inceleyerek bir sosyal inceleme raporu hazırlıyor. Destek kararı bu rapora göre veriliyor.

Başvuru sırasında genellikle kimlik bilgileri, hanenin gelir durumunu gösteren belgeler ve çocuğun öğrenim belgesi isteniyor. Detaylı bilgi için ALO 183 Sosyal Destek Hattı da aranabiliyor.

Destek ne kadar sürer?

Ekonomik destek süreli ya da geçici olarak bağlanıyor. Süreli destek belirli aralıklarla gözden geçiriliyor; ailenin ekonomik durumu düzeldiğinde ya da çocuğun okula devam etmediği tespit edildiğinde ödeme sonlandırılabiliyor. Geçici destek ise beklenmedik bir kriz anında, tek seferlik ihtiyaçlar için veriliyor.

Başvuranlar nelere dikkat etmeli?

Başvuruda verilen bilgilerin doğru olması büyük önem taşıyor. Gelir durumu, hanede yaşayan kişi sayısı ve çocuğun okula devamı sosyal inceleme sırasında tek tek kontrol ediliyor. Adres değişikliği, hanedeki gelir artışı ya da çocuğun okulu bırakması gibi durumların müdürlüğe bildirilmesi gerekiyor. Gerçeğe aykırı beyanla alınan ödemeler geri isteniyor. Desteğin devamı için görevlilerin belirli aralıklarla yaptığı ev ziyaretlerinde aileye ulaşılabilmesi de şart.

Diğer yardımlarla karıştırılmamalı

SED, sosyal yardımlaşma ve dayanışma vakıfları üzerinden verilen gıda, yakacak ya da eğitim yardımlarından farklı bir program. Odağında doğrudan çocuk var ve amaç çocuğun aile yanında kalmasını sağlamak. Bu nedenle başvurular vakıflara değil, Bakanlığın il müdürlüklerine ve sosyal hizmet merkezlerine yapılıyor. Dokuz ayda ulaşılan 17,3 milyar liralık tutar, programın Bakanlığın çocuk hizmetleri içindeki en büyük kalemlerden biri hâline geldiğini gösteriyor.