Benzine Zam Bitmedi! 1 Kasım ve 1 Aralık'ta Yeni Artış Geliyor

Araç sahiplerinin haftalardır merakla beklediği 1 Ekim düzenlemesi yürürlüğe girdi. Akaryakıtta fiyat artışlarını vergiden karşılayan eşel mobil sistemi sona erdi ve Resmi Gazete'de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) tutarları yeniden belirlendi. Benzinde korkulan 12 liralık zam tek seferde gelmedi, ancak depo dolduranlar için kötü haber şu: Artış üç aya yayıldı ve kasım ile aralık aylarında yeni zamlar pompaya yansıyacak.

Benzine ekimde ne kadar zam geldi?

Kararla birlikte 95 oktan kurşunsuz benzinin litresinden alınan ÖTV, 4,44 liradan 7,90 liraya çıkarıldı. Bu tutar 31 Ekim'e kadar sabit kalacak. Vergi artışı, KDV etkisiyle birlikte pompa fiyatına litrede 4 liranın biraz üzerinde, yaklaşık 4,27 liralık zam olarak yansıdı. Zam sonrası benzinin litresi İstanbul Avrupa Yakası'nda 84,50 liraya, Ankara'da 85,50 liraya, İzmir'de 85,80 liraya yükseldi.

12,47 liralık zam neden gelmedi?

Eşel mobil öncesi vergi düzeyine tek seferde dönülseydi benzinin litresine 12,47 lira zam yapılması gerekiyordu. Ekonomi yönetimi, enflasyonla mücadeleyi ve fiyatlarda ani sıçramayı önlemeyi gerekçe göstererek vergiyi kademeli olarak geri getirmeyi tercih etti. Benzer bir yöntem ağustos ayında motorin için de uygulanmıştı.

Kasım ve aralıkta ne olacak?

Karara göre benzindeki ÖTV iki adımda daha yükselecek. 95 oktan benzinde litre başına ÖTV 1-30 Kasım tarihleri arasında 11,36 lira, 1 Aralık'tan itibaren ise 14,8277 lira olarak uygulanacak. Yani her iki ayda da vergi litre başına yaklaşık 3,46 lira artacak. 98 oktan benzinde ise ÖTV 1 Kasım'da 12,36 liraya, 1 Aralık'ta 15,5437 liraya çıkacak.

Bu artışlar da KDV ile birlikte pompaya yansıyacağı için, petrol fiyatı ve döviz kuru sabit kalsa bile benzinin litresine 1 Kasım'da ve 1 Aralık'ta 4'er liraya yakın yeni zam gelmesi bekleniyor. Mevcut fiyatlar üzerinden yapılan hesaba göre benzinin litresi yıl sonuna doğru büyük şehirlerde 92-93 lira bandına ulaşabilir.

Motorin ve LPG'de son durum

Düzenleme yalnızca benzini etkilemedi. Motorinin litre fiyatı 1 Ekim itibarıyla 3,60 lira arttı ve İstanbul Avrupa Yakası'nda 97,10 liraya, Ankara'da 98,20 liraya, İzmir'de 98,50 liraya yükseldi. LPG'de ise eşel mobil öncesi sisteme doğrudan dönüldü: kilogram başına 9,2190 lira olan ÖTV 11,3830 liraya çıkarıldı. Bu artış otogazın litre fiyatına yaklaşık 1,5 lira zam olarak yansıdı; LPG İstanbul'da 36,44 liradan satılıyor.

50 litrelik depo kaç lira oldu?

Benzinli bir otomobilin 50 litrelik deposunu doldurmanın maliyeti ekim zammıyla birlikte yaklaşık 213 lira arttı ve İstanbul'da 4 bin 225 liraya dayandı. Kasım ve aralık artışları da gerçekleştiğinde aynı depo için yıl sonunda bugüne göre 400 lira civarında daha fazla ödenmesi gerekecek. Dizel araç sahipleri ise 50 litrelik depo için yaklaşık 4 bin 855 lira ödüyor.

Eşel mobil neydi, neden bitti?

Eşel mobil, akaryakıt fiyatlarındaki artışın pompaya yansıtılmayıp ÖTV'den karşılandığı bir sistem. Petrol fiyatlarının sert yükseldiği dönemde devreye alınan uygulama sayesinde bir süre boyunca zamların büyük bölümü vergiden düşülmüş, sürücü bu artışı pompada hissetmemişti. Sistemin sona ermesiyle birlikte petrol fiyatı ve döviz kurundaki her değişim yeniden doğrudan pompa fiyatına yansıyacak.

Sürücüler ne yapabilir?

Zam tarihleri önceden belli olduğu için depoyu artıştan bir gün önce doldurmak küçük de olsa tasarruf sağlıyor. Lastik basıncını ideal seviyede tutmak, ani hızlanma ve frenlerden kaçınmak, gereksiz yükü bagajdan çıkarmak ve klimayı ölçülü kullanmak da yakıt tüketimini gözle görülür biçimde düşürüyor. Akaryakıt fiyatları dağıtım şirketine ve ilçeye göre küçük farklılıklar gösterebildiği için yola çıkmadan önce fiyat karşılaştırması yapmak da işe yarıyor.