Eylülün Zam Şampiyonları Belli Oldu! Bu Ürünler ise Yüzde 28 Ucuzladı

Resmi enflasyon rakamı 5 Ekim Pazartesi günü açıklanacak. Ancak ondan önce vatandaşın çarşıda pazarda neyle karşılaştığını gösteren ilk veri geldi. İstanbul Ticaret Odası (İTO), eylül ayında İstanbul'da fiyatı en çok artan ve en çok düşen ürünleri duyurdu. Liste, okul sezonunun aile bütçesini nasıl zorladığını bir kez daha gözler önüne serdi. İyi haber ise pazar tezgâhlarından geldi: Bazı meyve ve sebzelerin fiyatı bir ayda yüzde 28'e kadar geriledi.

Zam şampiyonu: Özel okul ücretleri

Eylülde fiyat artışında ilk üç sıranın tamamını eğitim harcamaları aldı. Okulların açıldığı ayda velilerin karşısına çıkan tablo şöyle:

Özel üniversite ücretleri: Yüzde 55,21 arttı.

Özel lise ücretleri: Yüzde 50,51 arttı.

Özel ilköğretim ücretleri: Yüzde 48,72 arttı.

Okul kıyafetleri: Yüzde 26,7 arttı.

Çocuk pantolonu: Yüzde 24,3 arttı.

Çocuğunu devlet okuluna gönderen aileler de kıyafet ve kırtasiye tarafındaki artıştan payını aldı. Listede kalem fiyatlarındaki yüzde 6,56'lık artış da dikkat çekiyor.

Mutfakta ve evde neler zamlandı?

Eğitim dışındaki kalemlerde de dikkat çeken artışlar var. Mevsimi geçmeye başlayan patlıcan yüzde 22,85 ile gıda tarafında en çok zamlanan ürün oldu. Ispanak yüzde 12,59, yumurta ise yüzde 6,46 pahalandı.

Kışa hazırlanan haneleri ilgilendiren battaniyede artış yüzde 14,69 olarak ölçüldü. Bulaşık makinesi yüzde 10, cep telefonu yüzde 10,49, özel televizyon yayın hizmetleri ise yüzde 13,37 zamlandı. Ulaşım tarafında benzinli otomobil fiyatları yüzde 8,35, benzin yüzde 8,17 arttı.

Pazarda yüzü güldürenler

Listenin sevindiren tarafı, bol hasat dönemindeki meyve ve sebzelerde görüldü. Eylülde fiyatı en çok düşen ürün yüzde 28,32 ile erik oldu. Onu yüzde 23,45 ile üzüm izledi. Diğer ucuzlayan ürünler ise şöyle sıralandı:

Çarliston biber: Yüzde 20,81 düştü.

Sivri biber: Yüzde 20,8 düştü.

Kuru soğan: Yüzde 18,76 düştü.

Armut: Yüzde 14,92 düştü.

Yeşil soğan: Yüzde 14,72 düştü.

Limon: Yüzde 14,32 düştü.

Kavun yüzde 8,54, dolmalık biber yüzde 7,62, karpuz yüzde 7,52, kabak yüzde 6,58 ve elma yüzde 6,04 oranında ucuzladı.

Yolculuk da ucuzladı

Yaz tatili sezonunun kapanması ulaşım fiyatlarına da yansıdı. Araç kiralama ücretleri yüzde 22,98, şehirlerarası otobüs biletleri yüzde 6,89, uçak biletleri ise yüzde 6,45 geriledi. Sonbaharda seyahat planlayanlar için fiyatlar yaz aylarına göre belirgin biçimde daha uygun.

Marketlere 123 milyon lira ceza

Fiyat artışlarıyla ilgili bir başka veri de Ticaret Bakanlığı'ndan geldi. Bakan Ömer Bolat, milletvekillerinin soru önergelerine verdiği yanıtta, Ağustos 2025 ile Ağustos 2026 arasındaki bir yıllık dönemde yaklaşık 69 bin marketin ve bu marketlerdeki 560 bin ürünün denetlendiğini açıkladı. Denetimlerde haksız fiyat artışı yaptığı belirlenen 91 market işletmesine toplam 123 milyon lira idari para cezası kesildi. Cezalara, üretici ve satıcıların fiyat hareketlerini inceleyen Haksız Fiyat Değerlendirme Kurulu karar veriyor.

Bu veriler neden önemli?

İTO'nun açıkladığı rakamlar yalnızca İstanbul'u kapsıyor, ancak ülke genelindeki eğilim hakkında güçlü bir ipucu veriyor. Ekonomistler, TÜİK'in pazartesi günü açıklayacağı eylül ayı enflasyonunun yüzde 2,18 civarında gelmesini bekliyor. Bu rakam emekli ve memurun ocak zammını, kira artış oranını ve asgari ücret pazarlığını doğrudan etkileyecek.

Bütçeyi koruyacak 3 pratik öneri

Mevsiminde alın: Fiyatı düşen biber, soğan ve meyveleri bu dönemde alıp kışlık hazırlamak ciddi tasarruf sağlıyor.

Etiketi kontrol edin: Raftaki fiyatla kasadaki fiyat farklıysa, tüketici lehine olan fiyat geçerlidir.

Fahiş fiyatı şikâyet edin: Aşırı fiyat artışı gördüğünüzde Alo 175 Tüketici Danışma Hattı'nı arayabilir ya da e-Devlet üzerinden bildirimde bulunabilirsiniz.